1.    Vì sao người cao tuổi cần quan tâm đến cách phối hợp thức ăn?
Càng về già, các chức năng trong cơ thể càng suy giảm: hệ tiêu hóa hoạt động kém, khả năng hấp thu dinh dưỡng giảm, sức đề kháng yếu hơn, nguy cơ mắc bệnh mạn tính tăng cao (tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, loãng xương…). Do đó, chế độ ăn uống hợp lý là yếu tố then chốt giúp người cao tuổi duy trì sức khỏe, phòng bệnh và kéo dài tuổi thọ.
Một chế độ ăn hợp lý là chế độ ăn phối hợp hài hòa giữa nguồn thức ăn có nguồn gốc động vật và thực vật, giúp:
+    Cung cấp đầy đủ đạm, vitamin, khoáng chất, chất xơ và các axit béo thiết yếu.
+    Giảm nguy cơ thiếu dinh dưỡng hay thừa chất gây rối loạn chuyển hóa.
+    Dễ tiêu hóa, dễ hấp thu, phù hợp với hệ tiêu hóa đã suy yếu.
+    Phòng ngừa các bệnh mãn tính phổ biến ở người cao tuổi.
2.    Hướng dẫn phối hợp thực phẩm nguồn động vật và thực vật
a.    Về chất đạm (protein): Cân đối giữa đạm động vật và đạm thực vật
Người cao tuổi nên ăn 60–70g protein mỗi ngày, trong đó đạm động vật chiếm 30–40% tổng số.
+    Nguồn đạm động vật nên chọn: cá (nên ăn 3–4 bữa/tuần, đặc biệt cá nhỏ ăn được cả xương như cá cơm, cá nục kho nhừ giúp bổ sung canxi), thịt nạc (lợn nạc, bò nạc), trứng (không quá 3 quả/tuần), sữa và chế phẩm sữa (sữa chua, phô mai).
+    Nguồn đạm thực vật: đậu phụ, sữa đậu nành, các loại đậu (đậu xanh, đậu đen, đậu đỏ), vừng, lạc. Những thực phẩm này giàu axit béo không no và chất xơ giúp phòng bệnh tim mạch và ung thư.
Lưu ý: Nên nấu chín kỹ, thái nhỏ, hầm mềm để dễ nhai nuốt. Ưu tiên luộc, hấp, kho nhừ thay vì rán, nướng.
b.    Về chất béo: Ưu tiên dầu thực vật và chất béo từ cá
+    Nên sử dụng kết hợp mỡ động vật (từ thịt, cá) và dầu thực vật (dầu lạc, dầu vừng, dầu đậu nành) với tỷ lệ dầu thực vật chiếm ít nhất 35% tổng chất béo.
+    Cá biển (như cá hồi, cá thu, cá mòi) chứa nhiều EPA, DHA tốt cho tim mạch và não bộ, đặc biệt ở người cao tuổi.
+    Giới hạn: tổng lượng chất béo không vượt quá 20–25% tổng năng lượng khẩu phần, giảm mỡ động vật, hạn chế nội tạng, da động vật.

c.    Về chất xơ, vitamin và khoáng chất: Ăn nhiều rau xanh và quả chín
+    Rau xanh (rau muống, cải ngọt, rau dền, súp lơ, cà rốt…): cung cấp chất xơ giúp nhuận tràng, ngừa táo bón và giảm cholesterol máu.
+    Quả chín (đu đủ, cam, chuối, táo, bưởi): giàu vitamin A, C, E giúp chống oxy hóa, tăng cường miễn dịch.
+     Nên ăn 300g rau xanh và 100–150g hoa quả chín mỗi ngày.
+    Uống đủ 1,5–2 lít nước/ngày (kể cả từ canh, sữa, nước hoa quả), tránh chờ khát mới uống.
d.    Một số vi chất dinh dưỡng cần thiết
+    Kẽm: có nhiều trong thịt nạc, hàu, tôm cua, đậu đỗ, vừng lạc. Thiếu kẽm dễ gây suy giảm miễn dịch, rối loạn giấc ngủ, trí nhớ kém.
+    Canxi: từ sữa, cá nhỏ kho nhừ, rau xanh, đậu phụ.
+    Vitamin D: từ trứng, gan cá, ánh nắng buổi sáng sớm.
+    Sắt: từ gan, thịt đỏ, đậu đỗ và rau màu xanh đậm.
Lưu ý: Việc bổ sung các vi chất này dưới dạng thuốc/thực phẩm chức năng cần được sự  chỉ định của bác sĩ.
3.    Gợi ý xây dựng bữa ăn điển hình cho người cao tuổi

Nên chia nhỏ 3–5 bữa/ngày, không ăn quá no, nhất là buổi tối. Ăn đúng giờ, nhai kỹ.
4.    Một số lưu ý thực hành để hiệu quả dinh dưỡng tối ưu
+    Ăn đa dạng – phối hợp ít nhất 15 loại thực phẩm/ngày.
+    Ăn ít thịt, nhiều cá – hạn chế thịt đỏ, tăng cá và trứng.
+    Ăn nhiều đạm thực vật – tăng đậu phụ, đậu xanh, lạc vừng.
+    Tăng rau, giảm cơm – rau nên chiếm ít nhất ½ khẩu phần mỗi bữa.
+    Hạn chế muối, đường, mỡ – lượng muối không quá 5g/ngày, hạn chế đồ ngọt, rán.
+    Tăng vận động nhẹ nhàng hằng ngày – đi bộ, dưỡng sinh, tránh ngồi lâu.
     Việc phối hợp hợp lý thực phẩm nguồn động vật và thực vật là chìa khóa giúp người cao tuổi sống vui, sống khỏe, sống thọ. Hãy bắt đầu từ những bữa ăn gia đình ấm áp, cân bằng, hợp lý và đủ yêu thương. Một chế độ ăn khoa học là món quà quý giá nhất mà con cháu có thể dành tặng cho ông bà, cha mẹ thân yêu.